Bir Gülten Akın şiiridir hayat… Bazen zıt taraftan esen bir rüzgârın alevlerin istikametini değiştirmesi üzere içimizden geçer, yakarak geçer, delip geçer… Ne sen farkedersin ne de “ceviz ağacı”. İnsanız, insan olma vasfımızı koruyamasak da yeniden insanız. Kırıp dökerken de yakıp yıkarken de öldürürken de bir ürkek serçe parmağı kadar cılız ve dahi kireçten bir yalnızı… Hani ismine ne dersen de lakin “Nergis” kokusunu bırakıp gitmiş buralardan. Gülten Akın’ı anmalıyız; ölen canlardı velakin ağaç dediler, börtü böcekti tahminen nergisti, ıhlamurdu, ladin, çam ve selviydiler onlar, yüzler ve binlercesi birden… Ağlayan ormanların anısına.
“Savaşı Beklerken” şiirini okuyun birbirinize ve aynası olun bir birinizin!
“Nergisten sorumlu değilmişim bunu öğrendimKar umarsız yağabilir, ayaz çıkabilirUzun sürebilir, berbat şeyler olabilirNergis uyanmayabilirNe ışgını ne kısmı sor ne de tomurcuğuAklım kırık, şaşırdı eski beklentilerimKimyasal dehşetler, kanlı gecelikler, dalgalı sirenlerÇocukları koyver, nereye gitseler ne yapsalarNasılsa füzeler bombalar onları buluyorNergisten ben sorumluydum, ışgından ve çocuklardanYanlış mı belledim, insan sorumluluktur.”
Sabah uyandığımda pencereden süzülen ışık, bir vakitler çocukluğumda gördüğüm o berrak, umut dolu gökyüzünü anımsatıyor.
Ama artık hava farklı kokuyor; güya beton, duman ve çabukla dolmuş. Bahçedeki ağaçların kısımları, rüzgârın fısıldadığı bir kıssayı anlatıyor: Dünya değişiyor. Ve bu değişim, hepimizin öyküsünün bir modülü.
İklim değişikliği, uzak bir gezegende olan bir felaket değil. O, sabah kahvemi içerken mutfak masamda, marketten aldığım plastik poşette, otomobilimin egzozunda, hatta gece lambamı açık unuttuğumda yanı başımda. Bilim insanları bize sayılarla, grafiklerle anlatıyor: sıcaklık artıyor, buzullar eriyor, denizler yükseliyor. Lakin bu bir sayı oyunu değil; bu, torunlarımın koşacağı çayırların, kuşların süzüleceği gökyüzünün, balıkların dans edeceği ırmakların geleceği.
Peki, ben ne yapabilirim?
Tek bir insan, bu devasa dalganın karşısında ne kadar tesirli olabilir? Tahminen bir damla, okyanusu değiştirmez fakat her damla, o okyanusun bir kesimidir. Ve damlalar birleştiğinde, dalgalar yaratır.
Evde başlıyorum. Elektrik faturam, yalnızca bir kâğıt modülü değil; Dünya’ya verdiğim bir kelam. Lambaları kapatıyorum, gereksiz fişleri çekiyorum. Çamaşır makinesini doldurmadan çalıştırmıyorum, zira su, yalnızca musluktan akan bir şey değil; o, ömrün ta kendisi. Market alışverişinde bez çantam yanımda. Plastik poşetler, okyanuslarda balıkların boğazına dolanıyor, bunu unutmamaya çalışıyorum.
Yemek masamda da bir ihtilal var. Daha az et yiyorum, zira bir tabak bifteğin arkasında ormanların kesildiği, suyun israf edildiği bir öykü var. Sebzeler, meyveler, mahallî pazarlardan aldığım taze ürünler… Hem mideme hem gezegene dost. Ortada bir, komşumun bahçesinden topladığım kirazla reçel yapıyorum. Küçük bir kavanoz, fakat o kavanozda toprağa duyduğum sevgi var.
Sokakta yürümeyi, bisiklet kullanmayı tercih ediyorum.
Arabamın motor sesi yerine rüzgârın kulağıma fısıldamasını seviyorum. Toplu taşıma, kalabalık ve bazen yorucu, ancak her bindiğimde karbon ayak izimi biraz daha küçülttüğümü biliyorum. Bu bir fedakârlık değil, bir seçim. Geleceğe bırakacağım izlerin hafif olmasını istiyorum.
Ve sonra, konuşuyorum. Arkadaşlarımla, ailemle, komşularımla. İklim değişikliği bir konferans konusu değil; o, kahve muhabbetlerinde, akşam yemeklerinde, çocuklara anlatılan masallarda yer bulmalı. “Kiraz ağacı neden bu yıl az çiçek açtı?” diye soruyorum aynadaki adama. O düşünürken, tahminen bir tohum ekiyorum zihnine. Tahminen o tohum, bir gün bir ağaca dönüşecek.
Bireysel sorumluluk, bir kahramanlık destanı değil. Büyük jestler, dramatik fedakârlıklar beklemiyor bizden. Küçük adımlar, günlük alışkanlıklar, minik seçimler… Bunlar, bir ortaya geldiğinde dünyayı değiştirebilir. Zira Dünya, bizim meskenimiz. Ve konutumuzu korumak, her birimizin elinde.
Gökyüzü hâlâ mavi, fakat biraz daha solgun. Tekrar de umut var. Her birimizin attığı o küçük adımlar, o damlalar, bir gün tekrar berrak bir gökyüzü yaratabilir. Kâfi ki durmayalım, kâfi ki vazgeçmeyelim.
Çünkü bu öykü, hepimizin kıssası.
X
Bu makalede öne sürülen fikir ve yaklaşımlar büsbütün müelliflerinin özgün niyetleridir ve Onedio’nun editöryal siyasetini yansıtmayabilir. ©Onedio
