Eskiden alışveriş terapisi diye bir şey vardı. Canımız sıkıldığında AVM’ye sarfiyat, iki tişört, bir çanta alır meskene dönerdik. Artık ne yapıyoruz? Haftalık bütçeyi bir iki günlük deniz kenarı minik bir meskende konaklamaya gömüyor, konser biletini ayın birinci gününde sepete atıyor, sadece “manzaraya karşı çay içtik” demek için 300 kilometre yol gidiyoruz.
E pekala neden? Zira artık eşya değil, anı peşindeyiz. Ve bu yeni tertibin ismi: Tecrübe iktisadı. Hazırsan, anlatmaya başlıyoruz!
Gardıroplar dolu olabilir fakat hafızalar boşsa neye fayda?
Hadi dürüst olalım: O çok hevesle aldığın montu kaç defa giydin? Ya da indirimde kaptığın o ayakkabı hâlâ kutusunda mı? Fakat geçen yaz gittiğin o kampı hatırlıyor musun? Gecenin bir yarısı ateş başında içilen çayı? Kaldırımlarında birinci kere yürüdüğün o tarihi hoş sokakları? İşte o!
Çünkü eşyalar bir müddet sonra unutuluyor lakin anılar daima bizimle kalıyor. Artık beşerler meskenlerine değil, hafızalarına yatırım yapıyor. Zira hoş bir anı, ne dolapta tozlanır ne modası geçer. Hatırladıkça yüzümüze bir tebessüm kondurur, o denli masraf.
Mutluluğu artık kutuda değil, bilette arıyoruz.
Bir kutu açmanın verdiği heyecan evet hoş ancak bir konserin birinci müziğinde havaya kalkan ellerin verdiği his farklı. Araştırmalar da bunu söylüyor aslında: Tecrübeler, objelerden daha uzun müddetli memnunluk sağlıyor. Zira yaşanmışlık var, kıssa var, paylaşım var. O yüzden artık alışveriş yapıp kendime geleyim periyodu değil, bir yere gideyim, bir şey hissedeyim devranı.
Sosyal medyada görüntü paylaşıyoruz, yeni çanta değil.
Artık Instagram’da kimse yeni çantasını değil, o çantayla gittiği yeri paylaşıyor. Zira gösterilecek şey kıyafet değil, yaşanmışlık. Bir kahve dükkanında kitap okurken çekilen bir story, yurt dışı sokaklarında “kaybolmuş gibi” pozlar, konser alanında “o anın içindeyim” kareleri… Tecrübeler, yalnızca yaşanmakla kalmıyor; anlatılmak da isteniyor. Anlatacak öykün varsa, varsın yeni çantan olmasın.
Deneyim tek kişilik, özel ve yalnızca sana ilişkin.
Aynı telefon milyon bireyde olabilir. Ancak gün doğumunda yürüdüğün o kumsal, sevdiklerinle geçirdiğin o an yalnızca senin. Tecrübeler şahsa özel olduğu için daha bedelli. Herkesin yaşadığı şeyler değil, senin yaşadığın şeyler, senin anıların kalıcı oluyor. Bu da bizi daha çok kendi yolumuza yönlendiriyor. Kopyala yapıştır değil, özgün anlar biriktirmek istiyoruz. Tahminen o yüzden, artık alışveriş listesi değil, “yapılacaklar listesi” tutuyoruz.
O eşyayı neden aldım dediğin çok olur, lakin o tatile niçin gittim dediğin azdır.
Evet, o ayakkabıyı neden aldığını sen de bilmiyorsun… Zira mağazada indirim vardı, heves ettin, sonra bir defa bile giymedin. Ancak sevdiklerinle doyasıya eğlendiğin, birsürü yeni hoş anı biriktirdiğin o tatili düşündüğünde gülümsüyorsun değil mi?
Yaşanmış şeyler pişmanlık değil, öykü getirir. Tecrübelere harcanan para, esere harcanandan çok daha uzun vadede kendini âlâ hissettirir. Ve işin hoşu, her tecrübe biraz da seni değiştirir, geliştirir.
Artık almak için değil, hissetmek için para harcıyoruz.
Bir şey satın almak değil, bir şey yaşamak istiyoruz. Artık problem şu eseri aldım değil, şunu yaşadım, şurayı gezdim, burayı gördüm diyebilmek. O yüzden beşerler ayakkabıya değil, açık hava sinemasına para veriyor. Kahve fincanına değil, o kahvenin içildiği atmosfer için para veriyor. Parayla memnunluk satın alınmaz deniyor ya… Aslında alınır. Fakat somut olarak bir kutuda değil, yaşanmışlıkta, anılarda satılıyor.
