Hani şu anı yaşa, sonra ödersin dedikleri cinsten bir tatlı kandırmaca var ya, işte o taksitli alışveriş! Cebini rahatlattığına yemin edebiliriz fakat sonrası biraz karışık. Gelin, taksitli alışverişin o cazip perdesini aralayalım ve bilmeniz gerekenlere birlikte bakalım!
1. Taksit yalnızca kredi kartıyla olmuyor. Banka kredileri de var.
Çoğumuz taksit deyince aklımıza direkt kredi kartı geliyor, değil mi? Fakat aslında bankaların sunduğu alışveriş kredileri de var! Bilhassa yüksek meblağlı alışverişlerde, mesela hayalini kurduğunuz o son model televizyonu alırken, banka kredisiyle daha uzun vadelerde ödeme imkanı bulabilirsiniz. Kredi kartı limitin yetersiz kaldığında yahut olur da daha düşük faiz oranları aradığında bu seçeneği aklınızın bir köşesinde tutmanızda yarar var. Böylelikle tek bir ödeme kanalına bağlı kalmadan, bütçenize en uygun tahlili rahatlıkla bulabilirsiniz. Alternatifleri pahalandırmak her vakit kazandırır.
2. Faizli mi faizsiz mi aldın? İşte bütün problem bu!
‘Aman canım, zati taksitle alıyorum, ne fark eder?’ dememelisiniz! Taksitli alışverişin en kritik noktası faiz oranları. Kimi mağazalar yahut bankalar, peşin fiyatına taksit ismi altında faizsiz seçenekler sunarken, kimileri her taksite bir ölçü faiz ekleyebilmekte. Faiz farkı da, toplam ödeyeceğiniz fiyatı iddianızdan çok daha fazla yükseltebiliyor. Alışveriş yapmadan evvel satıcıya yahut bankanıza kesinlikle ‘Bu taksitli süreçte faiz var mı?’ diye sormayı unutmamalısınız.
3. Taksit sayısı çok lakin çok kıymetli bir konu.
Ne kadar uzun vade, o kadar rahat ödeme, değil mi? Kulağa güzel geliyor fakat her vakit o denli olmuyor. Çoklukla taksit sayısı arttıkça bankaların uyguladığı faiz oranları da yükselme eğilimi gösteriyor. Yani 3 taksitle alacağınız bir eseri 12 taksite böldüğünüzde ödeyeceğiniz toplam meblağ faizler yüzünden önemli oranda yükselecek. Küçük sayılardaki alışverişleri çok fazla taksite bölmek de bir nevi astarının yüzünden değerliye gelmesine sebep olabiliyor. Bütçenizi planlarken taksit sayısının uzunluğunun getireceği ek maliyetleri göz gerisi etmemelisiniz özetle.
4. Kredi kartı limitini bir anda bitirmemek lazım.
Taksitli alışverişin büyüsüne kapılıp art geriye harcamalar yapmak kredi kartı limitini beklenenden süratlice tüketiyor. Limitinin dolması demek de acil bir durumda yahut planlamadığınız öbür bir alışverişte kartınızı kullanamayacağınız manasına geliyor aslında. Nakit külfeti yaşayabilirsiniz yani. Taksitli alışveriş yaparken her vakit limitini göz önünde bulundurmalı ve bir anda büyük bir kısmını doldurmaktan mümkün mertebe kaçınmalısınız. Kredi kartı limitinizin finansal nefes alanınız olduğunu unutmamalısınız.
5. Taban ödeme yapmak ucu görünmeyecek bir formda kuyu kazmaktır.
Kredi kartı ekstresi geldiği vakit yalnızca taban ödeme meblağını yatırmak kısa vadede rahatlık üzere görünüyor lakin aslında borç batağına giden zımnî bir yol olduğu gerçeğini değiştirmiyor. Taban ödeme yaptığınızda kalan borcuna faiz işlemeye devam ediyor ve borcunuz her geçen ay daha da büyümüş oluyor. İmkanınız varsa her vakit taksitlerinizin tamamını yahut borcunuzun tamamını ödemeye çalışın.
6. İade süreci taksitli alışverişte de taksitli olabilir.
Bir eser aldınız, taksitlendirdiniz ve sonra iade etmeye karar verdiniz. Kusursuz, artık param tek seferde geri gelecek diye düşünüyorsanız orada durmanız gerek. Taksitli alışverişlerde iade süreci de çoklukla taksitli işliyor. Yani 10 taksitle aldığınız bir eseri iade ettiğinizde, ödediğiniz taksitler size tekrar taksitler halinde iade ediliyor. Bu durumda maddi bir kaybınız olmaz lakin paranızı tek seferde geri alamayabilirsiniz. İade süreçlerini ve bankanın iade takvimini evvelce öğrenmelisiniz.
7. Mukaveleyi okumadan asla onaylamamalısınız.
Online yahut fizikî fark etmiyor, taksitli alışveriş yaparken önüne gelen mukaveleyi okumadan geçmemelisiniz. İçerisinde faiz oranları, vade farkları, gecikme cezaları ve hatta erken ödeme indirimleri üzere birçok değerli bilgi bulunuyor çünkü. Mukaveleyi okumadan onaylamak başınıza ekstra işler açabilir de. Finansal okuryazarlığın temel kurallarından biri olduğundan bunu atlamamanız faydanıza olacak. Birkaç dakikanızı ayırarak ileride yaşayabileceğiniz potansiyel düşüncelerin önüne çarçabuk geçebilirsiniz.
8. Cayma hakkını ve tüketici kaklarını bilmek güçtür.
Taksitli satışlarda da tüketici haklarınız ve cayma hakkınız var. Örneğin, kapıdan yahut aralı satışlarda 14 gün içinde hiçbir münasebet göstermeden cayma hakkınızı kullanabilirsiniz. Lakin iade masrafları üzere kimi ayrıntılar mukavelede ayrıyeten yazıyor olabilir. Şayet taksitlerinizi ödemekte zahmet çekerseniz yahut eserde bir sorun çıkarsa tüketici haklarını bilmek çok yol gösterici olur.
9. Bütçe planlaması şart!
Taksitli alışveriş, büyük harcamaları küçük kesimlere bölerek cazip hale getiriyor. Fakat bu, harcama limitini aşabileceğiniz manasına gelmiyor alışılmış ki. Aylık gelirinizi ve sabit masraflarınızı göz önünde bulundurarak, taksit ödemelerinin bütçenize uygun olup olmadığını uygunca hesaplamalısınız. Birden fazla taksitli alışverişin toplamı, aylık bütçenizi aşarsa önemli zorluklar yaşamanız çok mümkün. Bu yüzden gelir ve masraf istikrarınızı âlâ korumalısınız..
10. Her kampanya size uygun olmayabilir.
Bankalar ve mağazalar daima yeni taksit kampanyaları sunuyorlar. Şu kadar taksit, bu kadar indirim üzere. Bu kampanyalar cazip görünüyor ancak her vakit sizin için en avantajlısı olmayabiliyor da. Bazen faizsiz taksit sunan bir kampanya varken, öteki bir kampanya daha uzun vade lakin yüksek faizle gelebiliyor. Kampanyaların ayrıntılarını, faiz oranlarını ve ek masraflarını uygun incelemelisiniz. Gereksiniminiz olmayan bir eseri sadece kampanya var diye almak makul bir seçenek olmaktan çok uzakta.
