Bazı finansal gerçekler var ki bunlar o denli okulda öğrenilmiyor. Fakat hayata karışıp gerçeklerle yüzleşince bu finansal gerçekler öğrenilebiliyor. Genelde makus deneyimlerle öğrenilse de bir daha unutulmayacağı için çok kalıcı dersler oluyor bunlar. Neler bunlar birlikte bakalım mı?
1. Gelirin güçlü ya da yoksul olmanın tam karşılığı olmaması.
Aslında gelirin değil, harcamaların seni varlıklı ya da yoksul yapıyor. Yani ne kadar kazandığından çok nasıl harcadığın kıymetli. Yüksek gelirli olsan bile o para ay sonunu göremiyorsa güçlü olduğunu söyleyemeyiz. Fakat tam karşıtı halde düşük gelirli biriyken harcamaların kontrollüyse ay sonunda gelirin hem gerçek yerlere gitmiş hem de bir kısmı kalmış oluyor.
2. Acil durum fonunun gereksiz olmaması.
Acil durum fonu, birden fazla kişinin uygulamadığı bir sistem. Lakin aslında hayli değerli. Hiç beklenilmeyen bir anda başa gelen hastalık ya da iş kaybı üzere durumlarda bu acil durum fonunun ne kadar gerekli olduğu görülebilir. Acil durum fonu bir gelir olmadan 3-4 ay temel masrafları karşılayacak bir birikim.
3. Borcun yalnızca finansal bir yük olmaması.
Borcu yalnızca sayılardan ibaret görmemek gerek. Zira borçlanmanın finansal yükün ötesinde ruhsal bir tarafı da var. Yani borçla bir arada gerilim de geliyor. Alınan kredilerin ödemelerini yetiştirmek için yaşanılan gerilim epey yıpratıcı bir süreç olabiliyor.
4. Muhtaçlık ve istek ortasındaki farkın anlaşılmaması.
Gördüğümüz her şeyi istesek de bunlar bizim gereksinimlerimiz mı evvel bunu anlamamız gerek. Her şey gereksinimimiz üzere zannedebiliriz fakat bunun ayrımına varınca aslında gereksinim olmayan ne kadar çok şeyimiz olduğunu da anlarız. İşte bu farkı görmek hayli değerli.
5. Sabit sarfiyatların hareket alanını kısıtlaması.
Abonelikler, taksitler, kira, faturalar derken birçok sabit masraf var. Bu sabit sarfiyatlar hareket alanını epey kısıtlıyor. Maaş yatar yatmaz evvel doğal olarak bu sabit masraflara gidiyor. Öncelik bu sabit sarfiyatları olabildiğince düşürmek. Yani sabit sarfiyatlar ne kadar az olursa o kadar rahat edersin.
6. Para biriktirmenin yatırım olmaması.
Genel kanı para biriktirmenin yatırım yapmak olduğu. Lakin aslında bu çok da gerçek değil. Zira para biriktirmek yalnızca parayı saklamak, yatırım ise parayı pahalandırmak demek. Enflasyonla biriken para vakitle eriyor lakin yatırım yapıldığında para erimek yerine artıyor.
7. Toplumsal etrafın harcama alışkanlıklarını belirlemesi.
Sosyal etraf, harcama alışkanlıklarımızı olduğundan daha çok etkiliyor. Arkadaş grubunla gittiğin alışverişler, tatiller daima senin harcamalarını belirliyor aslında. Zira her toplumsal aktifliğin bir maliyeti var ve kiminle gittiğine nazaran de bu harcamalar değişiyor.
8. Ruhsal para harcamanın finansal dengesizlik yaratması.
Bazen can probleminden, öfkeden ya da kıskançlıktan harcamalar yapabiliyoruz. Ruhsal tatmin aracı olarak parayı kullandığında finansal olarak dengesizlik yaşaman olağan. Bu biçim duygusal harcamaları yaparken insan çok kendinde olamayabiliyor. Bunun sonunda da para meseleleri yaşanabiliyor.
9. Hayatta disiplinli olmayanın parayı da yönetememesi.
Disiplin hayatın her alanı için gerekli. Lakin bilhassa para ile ilgili mevzularda dikkatli olmak gerek. Finansal disiplin yoksa para konusunda gerçek kararlar veremeyebilirsin. Para konusunda disiplinli olmak düşündüğün kadar sıkıntı değil aslında. Günlük harcamaları not etmek mesela hoş bir başlangıç olabilir.
10. Görünüşün zenginlikle ilgili olmaması.
Biri değerli kıyafetler giyiyorsa, en son model telefon kullanıyorsa bu onun varlıklı olduğunu göstermez aslında. Zira gerçek zenginlik, uzun vadeli yapılan planlarda gizli. Yani ay sonunu düşünmemek, en büyük zenginlik diyebiliriz.
11. Para hakkında konuşmanın gerekli olması.
Para konuşmak genelde ayıp görülüyor. Ya da kimileri için gerilimli olabiliyor. Fakat parayı konuşmamak daha büyük krizlerin başlangıcı olabilir. Para hususlarında şeffaf olabilmek bütçeyi denetim etmek için gerekli. Yani parayı denetim edebilirsek onu daha güzel denetim edebiliriz.
