Diyarbakır’ın Ergani ilçesine bağlı kırsal Özbilek Mahallesi’nde 8 Mart’ta gerçekleşen bir defin sırasında, mezar hafriyatı sırasında tarihi mozaik kalıntılarına rastlandı. Mozaiklerin tarihi bedel taşıdığını fark eden mahalle halkı, cenazeyi farklı bir alana defnedip durumu jandarmaya bildirdi. 35 metrekarelik mozaiğin üzerinde, içinde haç olan Davut Yıldızı ve 6 satırlık eski Yunan lisanında dilekçe yazısı ortaya çıkarıldı.
Diyarbakır’da Bizans periyodundan kalma Davut yıldızı ele geçirildi.
Bölge güvenlik altına alındıktan sonra, Diyarbakır Müze Müdürlüğü yetkilileri olay yerine giderek incelemelerde bulundu. Yapılan birinci değerlendirmelerde, ortaya çıkan mozaiklerin Geç Roma ve Erken Bizans devirlerine ilişkin olduğu tespit edildi.
Sürdürülen hafriyat çalışmalarında, yaklaşık 35 metrekarelik bir alanın mozaik yerle kaplı olduğu ve bu tabanda Davut Yıldızı içerisinde haç motifi ile birlikte, Antik Yunanca yazılmış altı satırlık bir dilekçe yer aldığı belirlendi. Alan, çalışmaların akabinde muhafaza emelli brandalarla örtülerek etrafı güvenlik şeritleriyle çevrildi.
Köylüler huzursuz oldu.
Diyarbakır Müzesi Müdür Yardımcısı Mehmet Çelebi, ihbarın akabinde süratlice bölgeye ulaştıklarını ve hafriyata başladıklarını söyledi. Çelebi, “Mart ayının başında Ergani Jandarma Komutanlığı’ndan gelen bildirimle bölgede bir mozaik yapının bulunduğu bilgisini aldık. Tıpkı gün takımımızla birlikte giderek yerinde ön incelemeyi yaptık. Akabinde restoratör, arkeolog, sanat tarihçisi ve antropologlardan oluşan uzman bir grupla 11 Mart’ta hafriyat çalışmalarına başladık. Yaklaşık 3 haftalık çalışmanın sonunda 35 metrekarelik bir mozaik alanı gün yüzüne çıkardık. Yapının Geç Roma ve Erken Bizans devirlerine ilişkin olduğu düşünülüyor” dedi.
Çalışmalar sırasında mozaik tabanda geometrik desenlerin yanı sıra, ortasında haç yer alan bir Davut Yıldızı motifi ve Antik Yunanca yazılmış altı satırlık bir yazıt bulunduğunu belirten Çelebi, bu taban döşemesinin muhtemelen bir villaya ya da gibisi bir yapıya ilişkin olduğunu söz etti. Hafriyat çalışmaları tamamlandıktan sonra, mozaiğin korunması için gerekli yazışmalar yapıldı ve Kültür Varlıklarını Müdafaa Bölge Kurulu’nun onayıyla alanın yerinde koruma edilmesine karar verildi.
Kazı alanının köy mezarlığı içinde bulunması nedeniyle, bölge halkı defin süreçleri konusunda telaş yaşadı. Bunun üzerine Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu, yeni definlerin mozaikli alanın uzağında bir noktaya yapılmasına karar verdi. Süreksiz olarak öbür bir yere defin yapılacak ve yeni bir mezarlık yeri belirlendikten sonra defin süreçleri oradan devam edecek. Mevcut alan ise artık büsbütün muhafaza altında olacak.
