Dünya popülasyonu arttıkça doğal kaynaklar tükeniyor ve bu durum güç tüketiminin değişmesini zarurî kılıyor. Fosil yakıtlara bağımlı sistemlerin global ısınma suratını artırarak gezegene ziyan vermesi, önümüzdeki yıllarda insanlığın önemli tehditlerle müsabaka riskini de artırıyor. Bu nedenle daha pak ve sürdürülebilir tahliller geliştirmek kaçınılmaz hale geliyor.
Peki yenilenebilir güç iktisat üzerinde nasıl bir tesir yapıyor? Sürdürülebilir enerjiyi adapte eden ülkeler nitekim yeterli bir fırsat mı yakalıyor? Yoksa çağın gerisinde mi kalıyor?
İşte tüm detaylar!
Yenilenebilir güç ekonomik büyüme ve istihdam yaratıyor.
Yenilenebilir gücün yalnızca tabiata değil, iktisada de kazandırdığı gerçek. Zira yenilenebilir güç bölümlerinin birçoğu önemli istihdam potansiyeli taşıyor. Bilhassa güneş, rüzgar, biyokütle üzere güç üretim alanları direkt yahut dolaylı olarak ekonomik büyümeye yardımcı oluyor.
Örneğin; 2022 datalarına nazaran güç bölümünde dünya genelinde 14 milyona yakın insan çalışıyordu. Lakin bu sayının 2030’a kadar en az iki katına çıkması bekleniyor. Bilhassa yapay zekanın birçok iş kolunu tehdit ettiği günümüz dünyası için bu bulunmaz bir fırsat.
Yenilenebilir güç ithalattaki güç bağımlılığını azaltıyor.
Günümüzde birçok ülke enerjiyi ithal ettiği için dış ülke ekonomilerine bağımlı hale gelmiş durumda. Bu da ilgili ülkede çıkan bir krizin o ülke gücünü kullanan öteki ülke ekonomilerinin makûs etkilenmesine yol açabiliyor. Ayrıyeten mahallî para ünitesinin değersizleşmesi açısından risk taşıyor. Yenilenebilir güce geçen ülkeler ise güç üretim, kullanım ve dağıtımında bağımsız hale gelerek iç ekonomiyi korumuş oluyor. Bu da döviz rezervlerinin korunması, güç fiyatlarındaki global dalgalanma tesirinin azalması üzere avantajlar sağlıyor.
Bu manada Danimarka en düzgün örneklerden biri. Zira yakın vakitte elektrik gereksiniminin yarısını güneş gücünden karşılamaya başladı. 2030 planları ortasında ise büsbütün yeşil güce geçmek var.
Teknoloji ve ihracatta rekabet avantajı sağlıyor.
Yenilenebilir güç yatırımı, ülkelerin yalnızca daha fazla güç üretmesiyle değil, ihracatta da öne çıkmasıyla sonuçlanıyor. Zira bu ülkeler güç üretimini artırırken vakitle daha fazla türbin, batarya, panel üzere ekipman üretiyor. Bu da onları, yenilenebilir güce daha sonra geçen ülkelere ihracat yapma konusunda avantajlı hale getirerek ihracat gelirlerini artırıyor.
Örneğin; güneş paneli üretiminde dünya genelinde Çin %80’le önder pozisyonda. Bu liderlik yalnızca iç pazara değil dış pazara da hakim olmasını sağlıyor.
Yeşil finans ve milletlerarası dayanakları çekiyor.
Bir ülke ne kadar fazla yeşil güç projesi üretirse, milletlerarası fon ve özel yatırımlara da o kadar açık hale geliyor. Büyüyen bu dalı fırsat olarak gören Avrupa Birliği, IMF ve Dünya Bankası üzere kurumlar, sürdürülebilir projeleri önceliklendiriyor. Bu sayede yeşil güç alanında gelişen ülkeler daha kolay finansman buluyor ve memleketler arası arenada yatırımcılar için cazip fırsatlar sunuyor.
Uzun vadede maliyet avantajı sunuyor.
Yenilenebilir güçte başlangıç maliyetleri yüksek olsa da aslında uzun vadede bu maliyet hiçbir şey tabir etmiyor. Zira güneş ve rüzgar gücü işletmeleri, maliyet bakımından vakitle neredeyse sıfıra yakın hale geliyor. Bu da hem güç fiyatlarında istikrarlı büyüme potansiyeli sunuyor hem de tüketiciye gücün daha uygun fiyatlarla ulaşmasını sağlıyor. Ayrıyeten bu enerjiyi geliştiren firmaların marka bedelini artırarak kar sağlamasına da yardımcı oluyor.
O halde neden ülkeler bu güce çabucak geçmiyor?
Yenilenebilir güç bu kadar faydalıyken ülkelerin buna çabucak geçmesi mantıklı olan o denli değil mi? Ancak gerçek hayatta işler bu formda yürümüyor.
Çünkü avantajlar çok olsa da geçiş süreci biraz yavaş ilerliyor. Örneğin; Afrika ve Güney Amerika üzere ülkelerde altyapının yetersiz olması geçişe uygun olmasını önlüyor. Ayrıyeten, gelişmekte olan birçok ülke başlangıç yatırımları için kâfi bütçeye sahip olmadığından finansman zahmeti çekiyor. Birtakım ülkeler ise önemli kömür ve petrol kaynaklarından hala önemli gelir elde ediyor. Fosil yakıtı bırakmak ise bu gelirden vazgeçmek manasına geliyor.
Yenilenebilir güce geçen ülkeler uzun vadede daha avantajlı pozisyonda.
Sonuç olarak yenilenebilir güce geçen ülkeler, dünya iktisadında bilhassa uzun vadede büyük avantaja sahip. Zira mevcut kaynakların biteceği ve global ısınma sebebiyle bu güç yatırımlarının pahalanacağı açıkça ortada. Birebir vakitte bu ülkeler; güç bağımsızlığı, iş gücü artışı, teknoloji liderliği ve istikrarlı iktisat konusunda da öbür ülkeler karşısında avantajlı olacak. Yalnızca şimdi, bunun ne vakit olacağı bilinmiyor. Birtakım ülkeler ise eşit kurallara sahip olmadığından bu güçlere istese de geçemiyor.
