Doların Gücü: ABD İktisadına En Çok Bağımlı Olan 13 Ülke

İsviçre, ABD ile kurduğu ticari bağlar sebebiyle dolara en bağımlı 13. ülke. ABD pazarında ağır ticari faaliyet gösteren İsviçre, güçlü bankacılık bölümünü büyük ölçüde dolar üzerinden ilerletiyor. Bu da kendi iç bölümünde kısmen dolara bağımlı hale geldiğini gösteriyor. İsviçre öbür ülkelere kıyasla dolar kurunda fazla alım-satım yapmasa da dolardaki dalgalanmalardan hala belli oranda etkileniyor.

Tayland, dış ticaretinin büyük kısmını dolar kurundan gerçekleştiren bir ülke. Ayrıyeten ülkede şirket gelirlerinin büyük kısmı dolar yatırımlarına dayanıyor. İç iktisadında kendi para ünitesine ek olarak dolar kullanması ise bunun en hoş örneği. Tayland’daki birçok sanayi bugün ABD pazarının taleplerine nazaran şekilleniyor. Bu da Tayland’ın dolar bağımlılığını artırarak iktisadını yakından etkiliyor.

Birleşik Krallık ve ABD ortasındaki bağlantının derin bağlara sahip olduğu bir gerçek. Her ne kadar Birleşik Krallık kendi başına bir güç merkezi olsa da bilhassa Londra üzere büyük finansal aktivitelere sahip bölgelerde, önemli dolar ticareti yapıyor. Zira kıymetli tahvillerin ve pay senetlerinin birçoğu dolar kurundan alınıp satılıyor. Bu da iki ülke ortasındaki ticari faaliyet sıklığını ve bağımlılığı artırıyor.

İtalya iktisadı, büyük ölçüde Eurozone’a bağlı lakin ABD ile de güçlü ilgilere sahip. Ülkenin dış ticareti ve global yatırımları ekseriyetle dolar kurundan süreç görüyor. Ayrıyeten büyük İtalyan firmaları, dev otomotiv ve moda markaları eserlerini ABD pazarının taleplerine nazaran güncelliyor. ABD ile olan ilgiler İtalya’nın ticari olarak büyümesine yardımcı olsa da öbür yandan bağımlılığı artırıyor. Zira Amerika, birinci 10’daki ülkelerle istediği üzere oynama talihi ediniyor.

Hindistan, son yıllarda önemli bir ekonomik büyüme edindi lakin bunu nispeten ABD iktisadına bağımlılığı sayesinde gerçekleştirdi. Zira ülkedeki büyük firmaların birçok, dış ticaret aktivitelerini dolar kuru üzerinden gerçekleştiriyor. Bilhassa Amerika’nın teknoloji yatırımları ülkede paha gördüğünden iç pazardaki yazılım ve bilişim üzere alanlarda, dolar tesiri giderek artıyor.

İrlanda, ticari aktivitelerinin birçoklarını AB ülkeleriyle gerçekleştiriyor olmasına karşın Amerika ile de güçlü ekonomik bağlantılara sahip. Ülkenin küresel firmaları Amerika merkezli iştirakler barındırıyor. Bu da Amerika’nın, bilhassa ilaç ve teknoloji üzere dallarda İrlanda iktisadını etkilemesine yol açıyor. Dolardaki rastgele bir değişim öncelikle bu kesimleri şekillendiriyor.

Güney Kore, ABD ile derin ekonomik bağa sahip olan bir başka ülke. Ülkenin bilhassa dış ticaret hacminin büyük kısmı dolar cinsinden süreç görüyor. Otomotiv, savunma ve teknoloji kesimleri ise bu listenin başında geliyor. Hasebiyle ülke iktisadının muhakkak bir kısmı her geçen yıl Amerika iktisadına bağımlı hale geliyor.

Vietnam, süratli gelişen iktisada ve yüksek ABD dolar kullanımına sahip. Tıpkı Tayland üzere, Vietnam’da da resmi para ünitesinin yanı sıra dolar kullanılıyor. Bu durum ülkenin günlük süreçlerden ithalat ve ihracat hacmine kadar Amerika’ya bağımlı olmasına yol açıyor. Vietnam’ın kimi sanayileri direkt dolardaki global ekonomik siyasete nazaran şekilleniyor.

Japonya, dünya iktisadında değerli bir aktör ancak bu durum bile ABD dolar bağımlılığını ortadan kaldırmıyor. Politik ve ticari manada iki ülkenin yakın bağlara sahip olması, Japonya iktisadının dolar üzerinden ilerlemesine yol açıyor. Bu durum, ülkenin ekonomik büyümesini desteklese de dolar kurundaki ani dalgalanmalar karşısında savunmasız olduğunu gösteriyor.

Almanya, Eurozone bölgesindeki en güçlü iktisada sahip ülke. Ama bilhassa finansal ve ticari aktivitelerini dolar kuru üzerinden sürdürüyor. Almanya’nın büyük bir ihracat pazarı olması, ABD ile yapılan ticari faaliyet sıklığını artırıyor. Bu da kimi markaların ve sanayilerin direkt Amerika pazarına yönelik çalışmasına neden oluyor. Üstelik ülkenin dış borçlanmalarının büyük kısmı da dolar cinsinden.

Kanada, ABD’ye hem coğrafik hem de ticari açıdan hayli bağımlı. Dış ticaret hacminin büyük kısmını Amerika ile yapıyor ve bilhassa güç bölümünde ABD pazarına yönelik çalışıyor. Ayrıyeten Kanada merkezli şirketlerin birçoğu yatırımlarını ve gelirlerini dolar cinsinden yapıyor. Bu da Kanada’nın Amerika’ya direkt bağımlı olmasına yol açıyor.

Çin, dünyanın yükselen ekonomilerden olmasına ve Amerika’yı son yıllarda büyük ölçüde tehdit etmesine karşın, iç ve dış ticarette dolar kuruna bağımlı. Zira Çin, ihracatının büyük kısmını Amerika ile gerçekleştiriyor ve rezervlerinde önemli ölçüde dolar bulunduruyor. Devlet borçları da dolar cinsinden olduğundan, doların Çin ekonomisindeki gücü giderek artıyor.

Meksika, iktisadı dolara en çok bağlı olan ülke pozisyonunda. Zira Amerika’ya yakın konumlanıyor ve ticari faaliyetlerini dolar üzerinden gerçekleştiriyor. Bilhassa tarım ve otomotiv kesimlerin doların en çok kullanıldığı alanlar olarak öne çıkıyor. İki ülke ortasındaki yakın finansal münasebet, Meksika iktisadının dolar bağımlılığını pekiştiriyor.

Türkiye, bu listede iktisadı dolara bağlı olan 26. ülke pozisyonunda. Fakat bu, dolardan etkilenmediği ve dolar kuruna bağımlı olmadığı manasına gelmiyor. Kimi ülkelere nazaran dolar kurundan daha az etkileniyor görünse de dış borçların dolar cinsinden olması, ihracat oranının ve lokal üretimin öbür birçok ülkeden düşük olması, dolar kurundaki değişimlerin iç ve dış pazarları direkt etkilemesine yol açıyor. Hakikaten, dolar Türkiye ticari ve finansal yapısında öncelikli tercih edilen döviz olarak da öne çıkıyor.