Bazen biriyle konuşurken fark edersiniz ki husus artık fikir alışverişinden çok “sabır testi”ne dönmüş. Karşı taraf o denli emin, o denli kendi doğrularına gömülmüş ki… Sizden tek beklentisi onun cümlelerine alkış tutmanız. O an, Üşümezsoy’un bence artık efsane olan repliği ile karşılık versek nasıl olur? “Tartışmadım seninle.”
İletişim akışının kırmızı ışığı üzere. Hem kibarca “Burada duralım” diyor, hem de az evvel söylenenleri yavaşça fakat net bir halde çöpe atıyor. Üst metinde “Ben olay çıkarmadım” var, alt metinde ise “Sen esasen anlamazsın” notu. Karşılıklı fikir alışverişinin önüne “duygusal trafik lambası” dikmiş Üşümezsoy.
Eee gerçek hayatta ne işimize yarayacak bu hocam?
Aslında “Tartışmadım seninle” cümlesi, irtibat literatüründe mevzu kesme (topic termination) ve çatışma idaresi tekniklerinin hibrit bir versiyonu. Zira bir yandan çatışmayı büyütmeden sonlandırıyor, öteki yandan da ruhsal üstünlük kuruyor.
İletişimde en pahalı becerilerden biri, ne vakit susacağını bilmektir.Bu cümle, pasif-agresif bir formda de olsa “Ben bu tartışmanın bir kesimi değilim” hududunu koyuyor. Ve bunu yaparken bağırmaya, küçümsemeye ya da ağır tabirler kullanmaya gerek kalmıyor. Ayrıyeten irtibat yalnızca sözlerden ibaret değil, güç değiş tokuşudur. Kimi konuşmalar, güç kazandırırken kimileri sizi tüketir. “Tartışmadım seninle” hali, bu açıdan tıpkı pil yüzdesi azalan bir telefonda art planda çalışan uygulamaları kapatmak üzere: Gereksiz yeri kapatır, enerjiyi korur. Daima “haklı çıkma” muhtaçlığı, zihinsel yorgunluk yaratır. Meğer bu cümle, haklılığınızı ispatlamaya gerek duymadan mevzuyu kapatır. Bu da bağlantı psikolojisinde ego tuzağına düşmemek olarak bilinir.
Tartışma dediğimiz şey, karşılıklı argümanlar ve açık kapılar ister. Bu cümle ise kapıyı daha siz tokmağı tutmadan kapatıyor. Karşı taraf, topu sürmeden maç bitiyor. Sonuç? Siz hem haklı kalıyorsunuz hem de “Bak, gerginlik çıkarmadım” puanını hanenize yazdırıyorsunuz. Bu biraz, tartışma kaslarını dinlendirmek için tek kullanımlık bir “sakin kalma” hilesi üzere. Ve en kıymetlisi: “Ben olay çıkarmadım” imajını koruyorsunuz.
Pasif agresif mi güya biraz?
Bu tutumu her yerde kullanırsanız “Üstten bakan” etiketini yemeniz olağan ki an sıkıntısı. Bir müddet sonra sahiden tartışmamayı değil, dinlememeyi alışkanlık haline getirebilirsiniz. Ve bu, bağlantılarda “soğuk savaş” başlatabilir elbette. Yani tek düğmeye basıp daima “sessize alma” alışkanlığı, uzun vadede karşılıklı inancı aşındırır. Zira beşerler, fikirlerinin dinlenmediğini hissettiklerinde “seninle konuşmanın bir manası yok” hissine kapılır. Bu his, bağlantılarda mikro kopuşlar yaratır; fark etmeden bağlar zayıflar.
İletişim istikrarını korumak için şu ufak harita işimize yarayabilir. İstikrar için ☺
-
Stratejik kullanın: Her mevzuda değil, yalnızca “kazananı olmayan” tartışmalarda devreye sokun.
-
Niyetinizi açıklayın: “Bunu uzatmak istemiyorum zira ikimiz de gerileceğiz” üzere bir ekleme, karşı tarafa kapıyı büsbütün kapatmadığınızı gösterir.
-
Bazen dinleyin: Katılmasanız bile “anlama” moduna geçmek, bağlantıdaki itimadı canlı meblağ.
Kısacası, Üşümezsoy taktiği hoş, ancak anahtar söz istikrar. Yoksa bir gün siz “Tartışmadım seninle” dersiniz, sonraki gün karşınızdaki de “O vakit ben de anlatmadım” diyerek sizi kendi duygusal karantinasına alır. Bazen kazanmanın en akla yatkın yolu, oyunu oynamamaktır. Fakat bunu yaparken karşı tarafı büsbütün kapatmayan, diyaloğa dönüş kapısı bırakan versiyonlarını üretmek de değerli: Mesela “Bu hususta çok farklı düşünüyoruz, devam ederse uzar, burada bırakalım” üzere.
Evet, Üşümezsoy’un repliği gündem oldu zira kısa, net ve hafızada kalıyor. Lakin siz kendi irtibat dilinizde bunun yumuşatılmış ya da esprili bir versiyonunu kullanarak hem gücünüzü koruyabilir hem de alakayı yakmadan noktayı koyabilirsiniz.
Neticede hayat, “haklı çıkma” oyunu değil; “enerjini kime harcayacağını bilme” sanatı. O denli değil mi?
X
Bu makalede öne sürülen fikir ve yaklaşımlar büsbütün muharrirlerinin özgün fikirleridir ve Onedio’nun editöryal siyasetini yansıtmayabilir. ©Onedio
