Çocuğuna harçlık verirken, başında bin türlü tilki dolaşan ebeveynler çok. Ya verdiğim parayı faydalı olmayan şeylere harcarsa ya şımartırsam üzere. Ancak bilin bakalım ne var? Çocuğunuza sistemli harçlık vermek, aslında hayat uzunluğu yanında taşıyacağı finansal alışkanlıkların temelini atmaktır.
Elbette bu süreçte rehberlik koşul fakat hakikat yönlendirmeyle o küçük harçlıklar, çocuğunuzun hayatında büyük kazanımlara dönüşebilir. Pekala bunlar nelerdir? Haydi bir arada öğrenelim.
1. Paranın bedelini erken yaşta öğrenir.
Para harcamak kolaydır ancak kazanmak zordur. Çocuklar muhakkak vakit aralıklarıyla muhakkak ölçüde harçlık alıp bunu istedikleri üzere kullandıklarında, paranın sonsuz olmadığını, planlamaları gerektiğini deneyimleyerek öğrenir. Bu da onlara bir şeye sahip olmak için bedel ödemek gerekir fikrini çok erken yaşta kazandırır.
2. Sabretmeyi ve ertelemeyi öğrenir.
Çocuklar istedikleri şeyi çabucak almak ister, bu çok doğal. Ancak harçlığı biriktirerek daha büyük bir şeyi alabileceğini öğrenen çocuk, sabretmenin de bir pahası olduğunu fark eder. Bu da onları ileriki yaşlarda impulsif harcamalardan koruyan çok değerli bir davranış haline gelir.
3. Planlı hareket etmeyi alışkanlık haline getirir.
Düzenli harçlık, çocuğa ayarlama yapma alışkanlığı kazandırır. “Bu hafta bunu üçüncü çikolatayı alırsam, haftaya dondurma yiyemem” üzere kolay planlamalarla başlayan bu fikir yapısı, vakitle yerini bütçe yapma maharetine bırakır.
4. Öncelik sıralaması yapmayı öğrenir.
Kısıtlı bir harçlıkla her şeyi almak mümkün değildir. Bu yüzden çocuk kendi gereksinimleri ve istekleri ortasında seçim yapmak zorunda kalır. Bu oyuncağı mı alayım, yoksa sinemaya mı gideyim? sorusu, onun öncelik belirleme ve karar verme maharetlerini geliştirir.
5. Para idaresinin ferdî bir sorumluluk olduğunu kavrar.
Harçlık, ebeveynin müdahalesinden uzak bırakıldığında çocuk, parasıyla yaptığı tercihlerin sonuçlarını yaşar. Bu, sorumluluk alma hissini önemli manada güçlendirir. Paranı neye harcadın? sorusuna maruz kalan, vakitle kendine sormaya başlayan bir çocuk, gelecekte de finansal kararlarını daha şuurlu verir.
6. Küçük yaşta birikim alışkanlığı edinir.
Kendi nelirlediği amaçları için harçlığının muhakkak bir kısmını biriktirmeye alışan çocuk tahminen de hayatının en pahalı alışkanlıklarından birini kazanmış olur. Küçük maksatlar için birikim yapmaya başlarsa, ilerleyen yaşlarda daha büyük gayelere ulaşmak için sabırlı ve planlı davranmayı da öğrenir.
7. Kendi yanlışlarından ders çıkarma fırsatı bulur.
Yanlış bir harcama yaptığında, bir sonraki hafta istediği şeye ulaşamayan çocuk, bu durumdan ders çıkarır. Ebeveyn olarak bu süreçte Bak ne dedim ben sana demek yerine onun düşünmesini ve sonuçları görmesini sağlamak çok daha öğretici olur.
8. Paylaşma kültürünü parayla tanımaya başlar.
Düzenli harçlık alan çocuk, bir mühlet sonra kardeşine, evbeveynlerine ya da çok sevdiği arkadaşlarına kendi parasını biriktirerek ufak armağanlar almaya, yahut parasını paylaşmaya başlayabilir. Empati ve dayanışma duygusu gelişir.
9. Reklamlara ve tüketim çılgınlığına karşı direnç kazanır.
Harçlıkla alışveriş yapan minikler, her şeyi almabilme özgürlüğü olmadığını çok çabuk öğrenir. O yüzden markette ya da toplumsal medyada daima karşısına çıkan reklamlara daha şuurlu yaklaşır.
10. Kendi parasını kazandığında ne yapacağını şaşırmaz.
Bir gün iş hayatına atıldığında maaş almak ona yabancı gelmez. Zira yıllardır eline sistemli olarak para geçiyor ve onu yönetmeye alışkın. Yani maaş şoku yaşamaz, çabucak harcayayım refleksi yerine nasıl kullanmalıyım? sorusuyla hareket eder.
11. Özgüveni gelişir, kendi kararlarının ardında durmayı öğrenir.
Kendi harçlığıyla bir şey alan çocuk, o eşyaya daha çok paha verir. Bunu ben aldım diyebilmek, ona hem sahiplenme duygusu hem de karar verme gücü kazandırır. Bu da genel manada özgüveni dayanaklar.
12. Para harcarken düşünmeyi öğrenir.
En temelde şunu öğrenir: Para kazanmak kadar onu yönetmek de kıymetlidir. Ne kadar harcadım, ne kadar kaldı, biriktirsem mi üzere sorular sormayı öğrenen bir çocuk, finansal farkındalığını küçük yaşta geliştirir. Bu sorular büyüdükçe hayatın merkezine yerleşir.
