CHP’de kurultay davası tartışması sürüyor. Eski Genel Lider Kemal Kılıçdaroğlu ‘mutlak butlan’ kararı çıkması takdirde partiye döneceğini belirtirken CHP Genel Başkanı Özgür Özel ise “Görevi kabul etmek tarihi yanılgı olur” diye itiraz etti.
Bu gelişmelerin akabinde ‘mutlak butlan’ tartışması gündemin bir numaralı konusu oldu. Pekala, mutlak butlan nedir, ne demek? İşte CHP’de mutlak butlan tartışması ve mutlak butlan örnekleri.
CHP’de Mutlak Butlan Tartışması Ne?
CHP’de kurultay tartışmaları devam ediyor. 30 Haziran 2025’te görülecek Kurultay davasında mahkemeden çıkacak karar bekleniyor.
CHP’nin başına tekrar Kemal Kılıçdaroğlu’nun döneceğine dair tezler atarken bahisle ilgili eski genel liderden açıklama gelmişti. Kemal Kılıçdaroğlu, mutlak butlan kararıyla partinin başına döneceğini belirtirken “Mahkeme kararını ‘tanımıyorum’ demenin hukuksal olarak bir karşılığı yok” sözlerini kullanmıştı.
Mutlak Butlan Nedir, Ne Demek?
CHP’deki mutlak butlan kelamlarının akabinde bu tabirin ne manaya geldiği araştırılmaya başlandı. Pekala, mutlak butlan nedir, ne demek?
Mutlak Butlan Nedir?
Mutlak butlan, bir hukuksal sürecin daha en başından itibaren yasaya açıkça karşıt olması nedeniyle geçersiz sayılmasıdır. Bu çeşit süreçler, hukuk nizamı tarafından yapılmamış kabul edilir; yani başlangıçtan itibaren hiçbir hukuksal sonuç doğurmaz. Geçersizliğin kaynağı ekseriyetle kamu sistemine terslik, genel ahlak kurallarına aykırı düşme, husus prestijiyle fiilen imkânsızlık yahut tarafların türel ehliyetten mahrum olması üzere ağır sebeplerdir. Mahkemeler, mutlak butlan durumunu tarafların talebi olmasa bile tabiatıyla dikkate alabilir.
Nisbi Butlan Nedir?
Nisbi butlan, hukuksal sürecin kimi özel sebeplerden dolayı geçersiz sayılabilmesine karşın, bu geçersizliğin sadece ilgili tarafların talebiyle gündeme gelebileceği bir durumdur. Bu cins bir butlan, ekseriyetle taraflardan birinin iradesinin sakatlanması üzere durumlarda ortaya çıkar ve türel sürecin geçersizliği otomatik olarak değil, lakin tarafın beyanıyla geçerlilik kazanır. Kusur, hile yahut tehdit sonucu yapılan kontratlar nisbi butlan kapsamına girer. Bu nedenle, mahkeme geçersizlik halini bizatihi değil, sadece tarafların başvurusu üzerine kıymetlendirir.
Mutlak Butlan Sebepleri Neler?
Kamu Tertibine Terslik: Bir sürecin toplumun temel tertibine, hukuksal istikrara yahut devletin temel prensiplerine alışılmamış olması durumudur.
Ahlaka Karşıtlık: Toplumun genel ahlak anlayışına ve etik pahalara alışılmamış hukuksal süreçler geçersiz sayılır.
Konunun İmkansız Olması: Sözleşmenin konusunun objektif olarak imkânsız olması durumunda yapılan süreç baştan itibaren kararsızdır.
Hukuki Ehliyetin Bulunmaması: Taraflardan birinin türel süreç yapma ehliyetine sahip olmaması durumudur.
Kanunun Emredici Kararlarına Karşıtlık: Kanunda açıkça belirtilmiş kurallara muhalif süreçler, geçersiz sayılır.
Gerekli Hal Koşullarına Uyulmaması: Kanunun muhakkak süreçler için zarurî kıldığı form koşullarına (yazılılık, noter onayı gibi) uyulmazsa süreç geçersiz olur.
Konunun Hukuka Alışılmamış Olması: İşlemin konusu cürüm teşkil ediyorsa yahut hukuk dışı bir maksat taşıyorsa mutlak butlan gündeme gelir.
