50/30/20 kuralını duymuş olabilirsiniz. Birinci okunduğunda anlamsız gelse de aslında bu kural geleceğinizi garanti altına almanız için gerekli bir kural. Harcamalarınızı gerçek planlamanızı sağlayan bu kural gelirinizi üç kategoriye bölüyor. Bu kategoriler sayesinde neyi ne kadar harcayacağınızı bilerek hareket ediyorsunuz. Gelin bu metoda daha ayrıntılı bakalım…
Bu kural, Amerikalı siyasetçi Elizabeth Warren tarafından ortaya atılıyor.
Warren size bütçenizi daha âlâ yönetebileceğiniz bir formül öneriyor. Nedir pekala bu formül? 50/30/20 kuralı diye geçen formüle nazaran bütçenizi üçe bölüyorsunuz. Bu sayılar da kategorileri söz ediyor. İşte bu halde bütçenizi yönetmek çok daha kolay hale geliyor.
Harcamalarınızı net bir formda ayırdığınızda bütçe hesaplamanızı çok daha rahat yapabileceksiniz. Bu sayede bütçenizi de çok daha kolay yönetebiliyorsunuz. Bu yol gereksiz harcama yapmanızı da engelliyor doğal olarak. 50/30/20 formülü harcamalarınızı direktörün ötesinde tasarruf yapmanızı da sağlıyor.
Tek tek bu sayıları inceleyelim o vakit…
50 ile başlayalım mı? Kuralda geçen 50, aslında gelirinizin %50’sini anlatmak için kullanılıyor. Bütçe hesabı yaparken gelirinizin bir kısmını zarurî harcamalara ayırmanız gerekiyor. Bu kural için bu gelirinizin %50’sine tekabül ediyor. Yani gelirinizden %50’lik bir kısmı mecburî harcamalara ayırmalısınız.
Peki neler giriyor bu zarurî harcamalara.
Kira, faturalar ve besin harcamalarını bu kümede sayıyoruz. Şayet saydığımız bu harcamalar gelirinizin %50’sini aşıyorsa işte o vakit bütçenizi denetim edip tekrar düzenlemeniz gerekiyor demek! Geliriniz 20 bin diyelim, mecburî gereksinim dediğimiz kira, faturalar ve besin harcamaları 10 binden fazlaysa o vakit bu kuralı uygulayamıyorsunuz demektir. Bu durumda yapmanız gereken daha uygun bir meskene taşınmak ya da faturalardan tasarruf etmeye çalışmak.
Sırada 30 var.
Bu sayı ise şahsî harcamalarınız için. Yani gelirinizin %30’unu şahsî harcamalara ayırmanız gerekiyor. Bu harcamalar bireyden şahsa değişiyor elbette. Yani kendi ömür şeklinize uygun olarak seçtiğiniz şahsî harcamalar için gelirinizden en fazla %30 harcayabilirsiniz. Ferdî harcamalara cümbüş, dışarıda yemek, hobiler ya da seyahatler girebiliyor.
Son olarak 20 sayısına da bakalım…
En az kısım burası. Gelirinizin %20’sini kapsayacak bu kısım tasarruf ve yatırımlar için planlanıyor. Yani mecburî muhtaçlıklar ve ferdî harcamalarınız için gelirinizin %80’ini harcadıktan sonra geriye kalan %20 ile tasarruf yapmanız gerekiyor. Bu emeklilik için olabileceği üzere acil durumlar için de biriktireceğiniz bir para olabilir. Bunu es geçmemelisiniz, zira ileriki vakitler için bu kısım sizin teminatınız olacaktır.
Şimdi burada benim borçlarım var, bu kurala nazaran onları nereden öderim diye düşünüyor olabilirsiniz.
Bu kuralda borçlar için başka bir kategori yok. Fakat sizin borcunuz varsa o vakit elbette buna bir bütçe ayırmanız gerekiyor. Natürel burada hangi kategoriyi borca ayırmalıyım sorusu akla geliyor. Elbette %50’lik kısmı ona ayıramazsınız. %30’luk kısmı ayırmak da hakikat olmaz ancak tasarruf kategorisi olan %20’lik kısmı borçlarınız için düşünebilirsiniz. Zira tasarruftan evvel borçlar gelir.
Tabii bunları uygulamak kadar takip etmek de değerli.
50/30/20 kuralını uygulamaya karar verdiniz, çok hoş. Lakin bunun sıkı takibi de gerekli. Yani her ay sistemli olarak gelirinizin ne kadarını mecburî harcamalara, ne kadarını ferdî harcamalara ve ne kadarını tasarrufa ayırdığınızı yazmanız gerekiyor. Bu takip sistemi sayesinde gereksiz harcamalarınızı görebilir ve ona nazaran bunun önüne geçebilirsiniz.
Peki bu kural size uygun mu?
50/30/20 kuralı gelirinizi nasıl yöneteceğinizi anlatan bir kural. Fakat pekala size uygun mu sanki? Bu kural hoş bir yönlendirici olsa da herkesin bunu uygulaması mümkün değil. Bilhassa düşük gelirliyseniz o vakit bu kuralı uygulamak sizin için zorlayıcı olabilir. Zira mecburî gereksinimlere %50’den daha fazla harcayabilir ve tasarruf için bütçe ayıramayabilirsiniz.
